суббота, 7 марта 2026 г.
суббота, 3 января 2026 г.
Lingvistika ekskurso
 |
| Nederlanda kanalo |
Kiam vi iras el Germanujo en Nederlando en la treno, vi pasas la Benratha linio!
En germana lingvistiko, la Benrath-linio estas la maken/machen-izogloso: dialektoj norde de la linio havas la originalan /k/ en maken (fari), dum tiuj sude havas la novigan /x/ (machen). La linio iras de Aachen tra Benrath (sude de Düsseldorf) al orienta Germanio proksime de Frankfurto ĉe la Odro kaj Dessau. Ĝi nomiĝas Benrath-linio ĉar Benrath estas la loko kie ĝi transiras la Rejnon.
La altgermana konsonanta ŝoviĝo, en kiu la nordaj platgermanaj dialektoj plejparte ne partoprenis, influis la sudajn variaĵojn de la okcidentĝermana dialekta kontinuumo. Ĉi tiu ŝoviĝo tradicie distingas la altgermanajn variaĵojn de la aliaj okcidentĝermanaj lingvoj.
La Uerdingen-linio, la ik-ich-izogloso, situas iomete pli norde.
 |
| Mi tre ekscitiĝis legi ĉi tion! |
 |
| Feraj fervojaj derompaĵoj en la Ruhr-regiono en Germanujo |
пятница, 3 мая 2019 г.
Svislando
Mi voyaĝis en Svislando por vidi amikon el interreto. Su gepatra lingvo estas la kurda. Tiel kiel li venas de Turkujo, li ankaŭ parolas la turkan. Kiel mi, li ŝatas multe la lingvojn, kaj li parolas aliajn lingvojn. Ni parolis la plejparto en la hispana, kvankam ni ambaŭ antaŭe ne parolis ĝin dum kelkaj jaroj kaj ni forgesis multajn vortojn. Mi parolas pli bone la turkan ol la hispana, sed mi ne volis paroli en la lingvo de la subpremanto kun un kurdo el Turkujo. Por tio ke ni ne ĉiam sciis tutajn vortojn, ni kelkfoje uzis la rusan, la anglan aŭ la turkan. Normale mi pensas ke miksi la lingvojn ne estas bona, sed por ĉi semajno, mi ŝatis ĝin. Ni ankaŭ uzis nekorektajn vortojn similaj al hispanaj vortoj kiojn ni inventis. Se mia amiko kaj mi restis kune pli da tempo, naskiĝus nova artefarita lingvo bazita sur la hispana.
La domo de mia amiko estis en la malaltaj montetoj, branĉoj de la Alpoj, unu kilometro aŭ du ekstere de un vilaĝo. Por iri aĉeti manĝon ni devis marŝi en la vilaĝo aŭ reen dum duono horo. La peyzaĝo estis iomete ĉarma, sed ne vere bela. Ne tre malproksima antaŭ la domo estis migra vojo en ke estis posebla marŝi en arbaro. Post iom da marŝo videblis kelkaj grandaj montoj en la sudo de Svislando, la veraj Alpoj.
 |
| Videblas kelkaj grandaj montoj |
La domo de mia amiko estis en la malaltaj montetoj, branĉoj de la Alpoj, unu kilometro aŭ du ekstere de un vilaĝo. Por iri aĉeti manĝon ni devis marŝi en la vilaĝo aŭ reen dum duono horo. La peyzaĝo estis iomete ĉarma, sed ne vere bela. Ne tre malproksima antaŭ la domo estis migra vojo en ke estis posebla marŝi en arbaro. Post iom da marŝo videblis kelkaj grandaj montoj en la sudo de Svislando, la veraj Alpoj.
вторник, 26 марта 2019 г.
La monto malantaŭ mia domo
Tri stratojn malantaŭ mia domo komenciĝas la arbaro. Mi ofte iras tien. Aliaj homoj iras tri fojojn en semajno al sportejo kaj rigardas la muron kiam ili uzas senmovan biciklon, mi iras tri fojojn en la semajno al la sama monto. Estas mia maniero resti fizike taŭga.
En la alia flanko de la urbo estas du aliaj montoj. Mi ankaŭ grimpas ilin, sed ili estas pli malproksimaj, mi devas iomete bicikli antaŭe. En la plej bela monto estas krutaj rokoj kun mallarĝa padoj kaj belegaj vidoj super la urbo. Sed la vidoj de la monto kio estas la plej proksima al mia domo aŭ estas grandiozaj. Kiam oni grimpas sia kulminon oni povas vidi du tre malsimilajn flankojn. Unu flanke estas granda valo kun granda rivero, alia flanke estas montoj kaj malluma, densa arbaro. La sunfalo super la rivero ĉiam estas belega. Flanke de la montoj vidiĝas multaj montoj kaj du kasteloj.
Ofte, mi nur havas tempon kaj energion por iri en la monto dum la verspero kaj mi marŝas ankaŭ en la mallumo. Post la sunfalo estas pli facila vidi bestojn. Estas belo vidi kapreolojn aŭ vulpojn, sed la sovaĝaj porkoj povas estiĝi danĝeraj. Dumtage, havas multaj aliaj bestoj nur kiam estas suna vetero -- ili portas multkolorajn jaketojn el la sporta vendejo.
Mi ne iras en la monto nur pri bona vetero, mi iras ankaŭ pri pluvo. Kiam pluvas, neniu estas en la monto, mi havas la arbaron por mi-mem. Sed mi ŝatas la du. Pri bona vetero la vidoj en la valo estas pli bonaj.
 |
| Elvido de la pinto |
En la alia flanko de la urbo estas du aliaj montoj. Mi ankaŭ grimpas ilin, sed ili estas pli malproksimaj, mi devas iomete bicikli antaŭe. En la plej bela monto estas krutaj rokoj kun mallarĝa padoj kaj belegaj vidoj super la urbo. Sed la vidoj de la monto kio estas la plej proksima al mia domo aŭ estas grandiozaj. Kiam oni grimpas sia kulminon oni povas vidi du tre malsimilajn flankojn. Unu flanke estas granda valo kun granda rivero, alia flanke estas montoj kaj malluma, densa arbaro. La sunfalo super la rivero ĉiam estas belega. Flanke de la montoj vidiĝas multaj montoj kaj du kasteloj.
 |
| Sunfalo super la rivero |
Mi ne iras en la monto nur pri bona vetero, mi iras ankaŭ pri pluvo. Kiam pluvas, neniu estas en la monto, mi havas la arbaron por mi-mem. Sed mi ŝatas la du. Pri bona vetero la vidoj en la valo estas pli bonaj.
пятница, 1 сентября 2017 г.
La Ĥajam Ĥane kaj la irana polico
En Teherano, la ĉefurbo de Irano, mi loĝis en unu domo por vojaĝantoj, la Ĥajam Ĥaneh. “Ĥaneh” volas diri “domo” en la persan, kaj “(Omar) Ĥajam” estis fama persa poeto.
En Ĥajam Ĥaneh mi trovis libron kun la poemoj de Ĥajam tradukitaj en multaj lingvoj, ankaŭ en Esperanto.
Tien, mi renkontis multajn interesajn vojaĝantojn el tuta la mondo. Multaj iranoj, sed ankaŭ multaj Eŭropeanoj ĉeestis tien. La Eŭropeanoj estas turistoj, sed ankaŭ venas studentoj de persa lingvo, kiuj vivas en Teherano dum kelkaj monatoj por lerni.
La iranoj venas por diskuti iranan poezion aŭ ludi muzikon, kaj por renkonti eksterlandanojn kaj paroli la anglan. Sed natureble mi ankaŭ havis multan eblecon praktiki la persan.
La muroj de la domo estas plena de escerptoj de poezio, afiŝoj de turismaj lokoj en Irano kaj poŝtkartoj el aliaj landoj. Multaj homoj ankaŭ skribis mesaĝojn en la muroj por diri dankon al Reza Memar, la posedanto de la kelaro ke estiĝis la Ĥajam Ĥane (en la foto supre, Reza estas la homo en la flava pulovero).
 |
| Unu vespero en la Hajam Ĥaneh |
La iranoj venas por diskuti iranan poezion aŭ ludi muzikon, kaj por renkonti eksterlandanojn kaj paroli la anglan. Sed natureble mi ankaŭ havis multan eblecon praktiki la persan.
La muroj de la domo estas plena de escerptoj de poezio, afiŝoj de turismaj lokoj en Irano kaj poŝtkartoj el aliaj landoj. Multaj homoj ankaŭ skribis mesaĝojn en la muroj por diri dankon al Reza Memar, la posedanto de la kelaro ke estiĝis la Ĥajam Ĥane (en la foto supre, Reza estas la homo en la flava pulovero).
 |
| Salutojn en multaj lingvoj en la eniro |
En la somero lasta jaro, Reza estis arestita de Irana polico. Ili tukblindigis lin kaj alportis lin en malliberejo en malkonata loko. Li devis resti tien du semajnojn, en soleca enfirmiĝo. La akuzo estis "propagando kontraŭ la Islama Respubliko". Kiam ili pridemandis lin, ili tukblinidigis lin denove.
Nun, unu jaro poste, Ĥajam Ĥaneh bedaŭrinde restas fermita por la problemoj kun la irana registaro.
суббота, 22 июля 2017 г.
Arboj en Bagamoyo, Tanzanio
Bedaŭrinde mi forgesis mi havis blogon. Mi volis skribi pli, sed
por nun mi montros kelkajn fotojn.
Vi ankoraŭ povis legi pri la historio de Bagamoyo en mia blogo. La fotoj estas el tie.
Septembro kaj Oktobro lastjare mi restis du monatoj en la marborda urbeto Bagamoyo en Tanzanio.
Kion mi faris dum du monatoj? Mi amikiĝis la rastafariojn en la strando kaj trinkis multajn bierojn.
среда, 3 мая 2017 г.
Historia Urbo Bagamoyo
Bagamoyo, en Tanzanio, estas historia urbo. En la dek-naŭa centjaro, ĝi estis centrala loko de la sklavkomerco en Orienta Afriko. La sklavoj estis forkapitaj en la centro de la afrika kontinento, kaj ili devis marŝi ĝis la marbordo. En Bagamoyo ili estis kondukitaj al insuloj kiel Zanzibar, Maŭricio aŭ Reunio por labori tien senpage. Poste, la germanoj okupis la Oriento de Afriko, kaj Bagamoyo estiĝis sia ĉefurbo. La germana registaro ŝajnigis, ke ili estas kontraŭ la sklavkomerco, sed vere, la sklaveco daŭris.
La kondiĉoj en la plantejoj de la germanoj estis tre krudaj, la laboro estis tre malfacila, kaj la germanoj batis la laboristojn.
Por la ĉeesto de la cecemuŝo, ne eblis uzi bovojn por porti aferojn. Por tio, antaŭ la konstruo de la fervojo, la sklavoj kaj la laborantoj devis porti ĉion en siaj ŝultroj. Eĉ la fama germana eks-mararmea ŝipo "Liemba", kio ĝis nun naĝas en la lago Tanganjiko, estis malkonstruita en sennombraj, malgrandaj partoj kaj portita en homa dorso.
En la fino de la naŭ-deka centjaro, la homoj malkovris ke la marbordo de la vilaĝo Dar-es-Salaam en la sudo estis pli bona por fari grandan, modernan havenon. La nova fervojo por iri en la centro de la kontinento komencis en Dar-es-Salaam.
Tiel, Dar-es-Salaam kreskis kaj Bagamoyo estis forgesita.
Hodiaŭ, Dar-es-Salaam estas metropolo de milionoj da homoj, kaj Bagamoyo estas malgranda, serena urbeto.
Kiel mi diris, hodiaŭ, Bagamoyo estas trankvila kaj malgranda. Sed ĝi ankaŭ estas grava kreema centro de la lando, pro sia “Instituto de tradiciaj artoj”. Multaj junuloj el aliaj regionoj venas tien por studi muzikon, teatron, dancon aŭ akrobataĵon. En la strando, oni ĉiam povas renkonti junulajn kantistojn kun gitaroj kiuj kantos por vi la kantojn, kiujn ili mem skribis.
Ĝi estas belega loko por malstreĉi sin.
 |
| Ruino de historia domo |
La kondiĉoj en la plantejoj de la germanoj estis tre krudaj, la laboro estis tre malfacila, kaj la germanoj batis la laboristojn.
Por la ĉeesto de la cecemuŝo, ne eblis uzi bovojn por porti aferojn. Por tio, antaŭ la konstruo de la fervojo, la sklavoj kaj la laborantoj devis porti ĉion en siaj ŝultroj. Eĉ la fama germana eks-mararmea ŝipo "Liemba", kio ĝis nun naĝas en la lago Tanganjiko, estis malkonstruita en sennombraj, malgrandaj partoj kaj portita en homa dorso.
 |
| La Liemba hodiaŭ |
En la fino de la naŭ-deka centjaro, la homoj malkovris ke la marbordo de la vilaĝo Dar-es-Salaam en la sudo estis pli bona por fari grandan, modernan havenon. La nova fervojo por iri en la centro de la kontinento komencis en Dar-es-Salaam.
Tiel, Dar-es-Salaam kreskis kaj Bagamoyo estis forgesita.
Hodiaŭ, Dar-es-Salaam estas metropolo de milionoj da homoj, kaj Bagamoyo estas malgranda, serena urbeto.
Kiel mi diris, hodiaŭ, Bagamoyo estas trankvila kaj malgranda. Sed ĝi ankaŭ estas grava kreema centro de la lando, pro sia “Instituto de tradiciaj artoj”. Multaj junuloj el aliaj regionoj venas tien por studi muzikon, teatron, dancon aŭ akrobataĵon. En la strando, oni ĉiam povas renkonti junulajn kantistojn kun gitaroj kiuj kantos por vi la kantojn, kiujn ili mem skribis.
Ĝi estas belega loko por malstreĉi sin.
 |
| Akrobataĵo en la strando. Fonto: Daima Photgraphy |
Подписаться на:
Сообщения (Atom)